Zie je de laatste tijd wat waziger, lijken kleuren fletser dan vroeger, of heb je 's avonds achter het stuur last van verblinding door tegenliggers? Dit kunnen vroege signalen zijn van staar, een van de meest voorkomende oogaandoeningen ter wereld. Toch weten veel mensen weinig over wat staar nu precies is, hoe je het herkent en wat er aan te doen valt.
In deze blog leggen we het stap voor stap uit.
Wat is staar precies?
Staar, in medische termen cataract, is een vertroebeling van de ooglens. Normaal gesproken is die lens helder en doorzichtig, zodat licht scherp op het netvlies valt en je scherp ziet. Bij staar klonteren eiwitten in de lens langzaam samen, waardoor de lens troebeler wordt. Het licht wordt verstrooid in plaats van gebundeld, en je zicht verslechtert geleidelijk.
Een goede vergelijking: het is alsof je kijkt door een ruit die steeds meer besloeg. Aan het begin merk je er weinig van. Maar naarmate de troebeling toeneemt, wordt het zicht waziger, doffer en soms wazig-verdubbeld.
Staar wordt ook wel grijze staar of grauwe staar genoemd. Dat is iets anders dan groene staar, een verouderde benaming voor glaucoom, een heel andere oogaandoening.
Waardoor ontstaat staar?
Veroudering is de meest voorkomende oorzaak
Vrijwel iedereen krijgt op zekere leeftijd in meer of mindere mate te maken met staar. De eiwitten in de ooglens veranderen van structuur naarmate we ouder worden. Dit is een normaal verouderingsproces, net als het krijgen van rimpels of grijs haar. Sommige mensen merken al rond hun vijftigste lichte klachten; bij de meesten doet staar pas zijn intrede na het zestigste levensjaar.
Andere oorzaken van staar
Naast veroudering zijn er andere factoren die staar kunnen veroorzaken of versnellen:
- Diabetes (suikerziekte): Een verhoogde bloedsuikerspiegel kan de ooglens aantasten.
- Langdurig gebruik van bepaalde medicijnen: Corticosteroïden (zoals prednison) verhogen het risico op staar bij langdurig gebruik.
- Oogverwondingen: Een klap of scherp letsel aan het oog kan de lens beschadigen.
- Eerdere oogoperaties of -aandoeningen: Zoals een behandeling voor glaucoom of een ernstige oogontsteking.
- Overmatige blootstelling aan UV-licht: Langdurig zonder bescherming in fel zonlicht doorbrengen verhoogt het risico.
- Roken: Roken wordt in meerdere onderzoeken gelinkt aan een hoger risico op staar.
- Aangeboren staar: In zeldzame gevallen is staar al aanwezig bij de geboorte of ontwikkelt het zich op jonge leeftijd.
Hoe herken je staar? De symptomen
De klachten van staar ontwikkelen zich traag, soms over jaren. Daardoor merk je het zelf niet altijd direct op. Kenmerkende signalen zijn:
- Wazig of troebel zicht, alsof je door matglas kijkt
- Kleuren lijken doffer of geeliger dan voorheen
- Gevoeligheid voor licht en schitteringen, zeker in fel zonlicht of bij tegemoetkomend verkeer 's avonds
- Verminderd contrast, waardoor details moeilijker te onderscheiden zijn
- Dubbelzien op één oog (los van het andere oog)
- Snel veranderende brillensterkte, waarbij een nieuwe bril de klachten telkens maar tijdelijk verbetert
Wat doe je aan staar?
Er bestaat geen medicijn tegen staar. Geen oogdruppels, geen supplementen, geen dieet dat de vertroebeling ongedaan maakt. In de allereerste fase kan een nieuwe bril tijdelijk wat verlichting geven, maar zodra de staar verder vordert, is dat geen oplossing meer.
De enige effectieve behandeling is een staaroperatie. Hierbij verwijdert de oogarts de troebele lens en plaatst een heldere kunstlens op dezelfde plek. De sterkte van de kunstlens wordt van tevoren nauwkeurig berekend op basis van jouw oog. De ingreep duurt doorgaans slechts 15 tot 30 minuten per oog en vindt plaats onder plaatselijke verdoving.
Staaroperaties behoren wereldwijd tot de meest uitgevoerde chirurgische ingrepen, met een hoog slagingspercentage. De meeste mensen zien na de operatie aanzienlijk beter.
Wanneer is opereren nodig?
Niet iedereen met staar hoeft meteen geopereerd te worden. Zolang je zonder grote problemen kunt functioneren — lezen, rijden, werken — is er geen medische noodzaak. Zodra staar je dagelijks leven belemmert, is opereren het juiste moment om serieus te overwegen.
Wanneer naar de opticien of oogarts?
Heb je last van een of meer van de bovengenoemde klachten? Wacht dan niet te lang. Bij Eijsermans Optiek in Goes kun je altijd terecht voor een gratis oogmeting. We brengen je zicht in kaart, beoordelen de gezondheid van je ogen en geven je eerlijk advies over de volgende stap — of dat nu een nieuwe bril is, een doorverwijzing naar de oogarts, of gewoon een jaarlijkse controle.
📍 Lange Vorststraat 57, Goes
📞 0113-230214
✉️ info-optiek@eijsermans.net
🕐 Dinsdag t/m zaterdag, op afspraak
Veelgestelde vragen
Is staar hetzelfde als groene staar?
Nee. Staar (cataract) is een vertroebeling van de ooglens. Groene staar is een oude benaming voor glaucoom, een aandoening waarbij de oogdruk te hoog oploopt en de oogzenuw beschadigd kan raken. Het zijn twee totaal verschillende aandoeningen.
Vanaf welke leeftijd kun je staar krijgen?
Staar kan in principe op elke leeftijd optreden, maar de meest voorkomende vorm — ouderdomsstaar — ontwikkelt zich doorgaans na het zestigste levensjaar. Sommige mensen merken al rond hun vijftigste lichte tekenen. In zeldzame gevallen is staar aangeboren of ontstaat het op jonge leeftijd door ziekte of letsel.
Kan staar vanzelf overgaan?
Nee. Eenmaal ontstaan, verdwijnt staar niet vanzelf en is het niet met medicijnen te behandelen. De vertroebeling kan langzaam of sneller toenemen, maar keert niet terug naar normaal zonder ingreep.
Gaat een bril helpen bij staar?
Alleen in een vroeg stadium kan een bijgestelde bril tijdelijk enige verbetering geven. Naarmate de staar vordert, biedt een bril onvoldoende oplossing meer. De enige echte behandeling is een staaroperatie.
Is een staaroperatie gevaarlijk?
Staaroperaties zijn wereldwijd de meest uitgevoerde oogoperaties en kennen een hoog slagingspercentage. Zoals bij elke ingreep zijn er kleine risico's, maar ernstige complicaties zijn zeldzaam. Je oogarts bespreekt de risico's en verwachtingen uitgebreid met je voor de operatie.